جعفر شهرى باف
373
طهران قديم ( فارسى )
جهازات يك الاغ كامل باتفاق خرسواران و خربازان زبده تماشا كند ، بايد عصرها راه خيابان عين الدوله را در پيش بگيرد و در آنجا بود كه مىتوانست دهها خر كوچك و بزرگ را باندازهها و قد و قوارههاى مختلف ، همراه پالان رانكىهاى ديدنى و دهانه پيشانىبندهاى مزين به برنج و نقره و طلا و آشورمههاى « 3 » گل ميخ نقرهكوبى شده و زنگ و زنگولههاى ريسهاى و چند ريسهاى دور گردن و پشت و رانكى ، رو پالانيهاى مخمل و شال و ترمه و اطلس پر زرق و برق و دست و پا و يال و دمهاى حنا بستهء با جوهر خال خالى كرده و سمهاى سياه نموده را با گردنبندهاى شال كشمير و منگولههاى زيباى سر گوشها « 4 » و سر دمها و مگسپرانهاى « 5 » منجوق خرمهرهدار و خورجينهاى مخصوص قاليچه و دهها تجملات ديگر تماشا كرده ، خوشپزترين راكبان آنها را با قبا ، لبادههاى رنگارنگ ماهوت و مخمل و عباهاى عالى نجفى و كلاههاى نمدى نيمچه بختيارى « 6 » و اتابكى « 7 » و شالهاى ابريشمى رشمه « 8 » و ترمهى كمر و گيوههاى آجيده و ملكى گل گيوه « 9 » زدهى مغزى لاجوردى كردهء « 10 » پا و زنجير يزدى « 11 » هاى سر منگولهى دست ، و چپق « 12 » سر و ته نقرههاى « 13 » كوتاه جيبى ، و كيسه توتونهاى « 14 » مخمل آلبالويى و
--> ( 3 ) . تسمه نوارهايى كه حلقههاى دهانهء حيوان را به پيشانىبند او وصل مىكند . ( 4 ) . نك گوش حيوان را سوراخ مىكردند و بر آن منگولهها مىآويختند . ( 5 ) . رشتههاى باريك چرم با ريسههاى منجوق كه از پيشانىبند حيوان جهت رفع مگس و پشه ، جلو صورت او مىآويختند . ( 6 ) . كلاههاى نمدى گرد كوتاه شبيه باديه . ( 7 ) . كلاههاى نمدى لبه بلند طاق گنبدى . ( 8 ) . شالهايى كه از سر و ته و طرفين ريشههاى تابيده يا افشان داشته باشد ، از جنس ابريشم . ( 9 ) . گل سفيد كه نقاشها با آن رنگ لعابى مىسازند ، به اين ترتيب كه آن را در آب خيسانده و پس از شستن گيوه و قالب زدن بر آن مىماليدند كه به جاى واكس آن به حساب مىآمد . ( 10 ) . لاجورد خيسانده را پس از گل گيوه زدن با كهنه به لبهء زيرهء گيوه مىماليدند . ( 11 ) . زنجيرهاى ريز ظريفى در يك ذرع و نيم تا دو ذرع قد كه در مشت جا مىگرفت و از يزد مىآمد ، با حلقه و منگولهء ظريفى از چرم . ( 12 ) . اسبابى جهت دخان شبيه پيپ با نى يا چوب سوراخ كردهى از نى كلفتتر و سرهاى از گل يا چينى ، يا چوب . ( 13 ) . سر و ته اين چپقها را پولك و يراق طلا و نقره مىگرفتند ، بعضى چوب سره و نى آن را نيز با دانهها و سنگهاى قيمتى زينت مىكردند . ( 14 ) . كيسهاى پهن به اندازههاى 15 * 20 سانتىمتر ، كمتر و بيشتر با بندى از قيطان كه با كشيدن از دو طرف در آن بهم مىآمد ، با زينتهايى به لبههاى آنها مانند نوار و يراق طلا و نقره و گلدوزى ، سوزن زنيهاى مخصوص .